Cây vĩ cầm có phép lạ

Ngày xửa ngày xưa, một nam tước giàu có có ba cô con gái, hai cô chị xấu xí nhưng cô em lại đẹp mê hồn. Cô chị cả tên là Su-dông, cao và gầy như một cái cọc, răng to và lỗ mũi thì như một chiếc móc. Cô hai Catherine người nhỏ và béo tròn, má đỏ như những quả cà chua, đôi chân như những quả bí và đôi mắt thì bị lé. Còn cô ba tên là Lây-la thì như một nụ hoa hồng xinh đẹp, nét mặt tươi mát và vui vẻ như con chim én. Cô có giọng hát họa mi khiến ai nghe cũng phải sững sờ. Người ta không chỉ mến cô vì sắc đẹp mà còn vì lòng trung hậu. Cô không như các chị của mình, thích hành hạ người hầu; cô không bao giờ để người nghèo ra khỏi nhà mình tay không. Nam tước yêu thương cô nhất, khiến các chị vô cùng ghen tị. Họ chưa bao giờ thích Lây-la, ngay cả khi còn bé. Lớn lên, họ càng ghét cô vì biết rằng hễ còn có cô thì họ sẽ không lấy được chồng.

Một hôm, Su-dông nói với Catherine:

- Phải làm cách nào trừ bỏ loại thuốc độc này đi thôi. Nó mà cùng đi câu lạc bộ thì chúng ta không tìm được người yêu đâu. Họ chỉ nhìn vào nó, chẳng ai để ý đến chúng ta cả.

Catherine thở dài:

- Nói với bố đừng cho nó ra ngoài trong khi chúng ta chưa có chồng đi.

Hai chị em đến gặp bố trình bày ý muốn của mình. Ông nam tước già thấy hai con gái nói cũng có lý, và vì quá thương cô út, ông cũng không muốn cô đi lấy chồng trước. Ngược lại, trong lòng ông rất muốn tống khứ nhanh hai cô chị vì họ thật khó chăm. Ông gọi Lây-la lại và nói:

- Con gái của bố nghe này, con đẹp quá, lấn át mất các chị. Chúng sẽ không bao giờ lấy được chồng nếu đi đâu cũng có con đi theo. Tốt nhất là con đừng xuất hiện bên cạnh các chị nữa. Con cứ ở nhà cho đến lúc các chị có người dạm hỏi, con nhé.

Lây-la nhẹ nhàng trả lời:

- Vâng, con xin nghe lời bố ạ!

Từ ngày đó, cô không ra khỏi nhà. Tuy vậy, hai cô chị vẫn không lấy được chồng. Dù Lây-la không đi cùng đến vũ hội, suốt đêm họ vẫn ngồi yên vì chẳng ai mời họ nhảy. Một thời gian sau, Su-dông tức tối nói với Catherine:

- Ý kiến của em chẳng có tác dụng gì. Nó mà còn sống thì chúng ta không thể tìm thấy hạnh phúc.

Catherine than thở:

- Nó chôn vùi cả hai chúng ta mất.

Su-dông bàn tính:

- Nào, tạo ra một tai nạn thì chóng được việc đấy.

Catherine giật mình:

- Đừng nói đến những điều như vậy. Lây-la dù sao cũng là em gái chúng ta mà.

Nhưng Su-dông gạt đi: 

- Hừ! Con ngốc khốn khổ. Nếu có lòng như vậy thì ở mà làm gái già cho đến chết nhé.

Su-dông đến thẳng phòng em gái út, lấy giọng nhẹ nhàng:

- Này, em ở nhà một mình không buồn à? Ta dạo một vòng quanh vườn đi.

Lây-la nhảy lên mừng rỡ đi theo chị. Sau một lúc, Su-dông thuyết phục em vào rừng chơi dù bố đã cấm. Lây-la nghe theo chị vào rừng sâu. Đến bờ một vực sâu, Su-dông dừng lại bảo:

- Em có thấy cái dốc này không? Nếu ai rơi xuống đây thì sẽ chết ngay.

Vừa nói xong, ả thả tay em và đẩy mạnh một cái. Lây-la mất thăng bằng rơi xuống, nhưng may mắn bám được vào cành một bụi đỗ tùng mọc ở khe đá. Cô kêu cứu thiết tha, không hề nghĩ chính chị mình đã ra tay ác độc. Su-dông thấy em còn sống thì gầm lên: 

- Chị sẽ giúp, nhưng không phải như em nghĩ đâu.

Ả bẻ một cành dài giơ ra, nhưng khi Lây-la sắp nắm lấy thì ả đánh thật mạnh vào tay cô. Cô bé kêu thét lên đau đớn, cành tùng gãy và Lây-la rơi thẳng xuống vực sâu.

Su-dông thỏa mãn trở về nhà. Trong bữa tối, khi ông bố hỏi, ả nói dối rằng em đang đau đầu đi nằm. Nhưng đến sáng hôm sau, phòng Lây-la trống không. Nam tước tìm khắp nơi nhưng không thấy tăm hơi. Ông thông báo khắp nước ai tìm thấy con gái sẽ được trọng thưởng, nhưng không ai nghĩ đến việc tìm ở cánh rừng bên cạnh. Trong khi đó, Lây-la đã chết ở đáy vực, tay vẫn nắm chặt cành đỗ tùng. Thân thể cô dần tan vào cát bụi, nhưng cành tùng thì không chết. Nó đâm rễ, vươn cao đón nắng mặt trời. Sau hai năm, cây tùng đã cao đến tận bờ vực, tỏa hương thơm ngào ngạt. Mỗi khi gió thổi qua vòm cây, người ta lại nghe thấy một giọng nói lạ lùng, giống như tiếng rên rỉ của vĩ cầm.

Anh chăn cừu trẻ tên là Lavuta thường đến ngồi bên bờ vực nghe tiếng cây rì rào. Một hôm, khi đang chơi chiếc vĩ cầm cũ, Lavuta vô tình làm gãy cung đàn và chiếc đàn trượt mất hút xuống vực. Anh khóc rất lâu rồi ngủ thiếp đi. Trong mơ, anh thấy tiếng rì rào của cây tùng biến thành điệu nhạc Di-gan và một giọng phụ nữ hiền dịu bảo:

- Cầm lấy vĩ cầm chơi đi. Anh chơi đàn và kể lại tôi bị một cô gái xấu xa giết chết. Hãy chặt phần đầu cây đỗ tùng làm một chiếc vĩ cầm mới.

Tỉnh dậy, Lavuta làm theo giấc mộng. Anh đẽo gọt ngọn cây tùng thành một chiếc vĩ cầm mới. Thật ngạc nhiên, ngay khi hoàn thành, chiếc đàn tự vang lên bài hát về nỗi oan ức của cô gái trẻ.

Người giữ ngựa của Nam tước nghe thấy tiếng đàn lạ lùng bèn dẫn Lavuta vào gặp ông chủ. Khi Lavuta đưa vĩ cầm lên, tiếng hát của một người phụ nữ vang lên khiến Nam tước nhảy dựng dậy:

- Đây là giọng của con gái ta! Nó ở đâu?

Tiếng đàn hát tiếp về "một cô gái xấu xa", giúp Nam tước hiểu ra sự thật. Ông lập tức chất vấn Su-dông. Ả tái mặt nhưng vẫn cố cãi:

- Chính con ngỗng Catherine nói với ba phải không?

Nam tước rên lên vì đau đớn và đuổi cả hai cô chị ra khỏi lâu đài. Trong lúc đó, Lavuta trở về phòng, anh quyết định đập vỡ chiếc vĩ cầm vào cạnh bàn như lời dặn trong mộng. Ngay lập tức, Lây-la hiện ra xinh đẹp, tay cầm lại chiếc đàn cũ của Lavuta nhưng giờ đây đã bóng bẩy và nguyên vẹn.

Lây-la kể lại rằng mẹ cô vốn là người Di-gan. Vì một lời nguyền, bà phải chết sau khi sinh đứa con thứ ba để trả giá cho sắc đẹp của cô. Khi cô ngã xuống vực, linh hồn người mẹ đã biến thành cây tùng để bảo vệ cô. Cô chỉ có thể trở lại làm người nếu có một người đàn ông dùng tình yêu chân thành biến chất gỗ của cây tùng thành vật gắn bó nhất với lòng mình. Lavuta đã làm được điều đó. Nam tước vô cùng hạnh phúc khi thấy con gái trở về. Lây-la giữ lời hứa kết hôn với chàng chăn cừu tốt bụng.

Khi họ cùng bước ra khỏi lâu đài, họ thấy hai cô chị đang rời đi. Su-dông vừa thấy Lây-la liền kinh hãi ngã quỵ. Đúng lúc đó, một người lạ mặt đi khập khiễng xuất hiện, bế Su-dông lên thì mặt đất mở ra, nuốt chửng cả hai xuống địa ngục. Catherine run rẩy quỳ xuống xin tha thứ. Lây-la nhân hậu đã nâng chị dậy và cho phép chị ở lại sống cùng mình. Nam tước tổ chức một hôn lễ thật trang trọng. Lavuta giờ đây không còn là anh chăn cừu nghèo mà trở thành một nhạc sĩ nổi tiếng với chiếc vĩ cầm phép lạ. Catherine cũng dần trở nên hiền dịu, cô bớt xấu xí đi và cuối cùng cũng tìm được một người chồng tốt, sống hạnh phúc đến già.