Vua Lý Thái Tông đi cày

Lý Thái Tông (1000-1054) là một ông vua có nhiều chiến công hiển hách, đồng thời cũng rất quan tâm phát triển sản xuất, mở mang văn hóa, chăm lo đời sống nhân dân.

Sử cũ còn ghi nhiều lần vua đi thăm ruộng hoặc cày ruộng tịch điền (cày ruộng sau lễ tế Thần Nông vào đầu xuân): mùa thu năm 1030, vua ngự ra ruộng ở ô Lộ xem gặt lúa; mùa xuân năm 1032, vua cày ruộng ở Đỗ Động Giang; mùa xuân năm 1042, vua cày ruộng ở Kha Lãm,…

Tháng hai âm lịch năm 1038, vua ra cửa Bố Hải, cho người dọn cỏ, đắp đàn để đích thân nhà vua tế lễ Thần Nông. Tế xong, vua xuống ruộng, tự cầm cày. Các quan có người can rằng:

– Đó là việc của nông phu, Bệ hạ cần gì phải làm thế?

Vua nói:

– Trẫm không tự cày thì lấy gì làm xôi cúng, lấy gì để trăm họ noi theo?

Năm Giáp Thân (1044), cả nước được mùa, vua bảo:

– Nếu trăm họ đã no đủ, trẫm lo gì không no đủ.

Nói xong, liền xuống chiếu giảm một nửa tiền thuế cho dân.

Ngày ấy, trong nước có bệnh sính dùng hàng ngoại. Nhiều mặt hàng ta đã sản xuất được, thậm chí sản xuất với chất lượng cao, nhưng những kẻ có đầu óc sùng ngoại vẫn tìm cách nhập hàng vào, gây nguy hại cho sản xuất trong nước. Năm 1040, vua dạy cung nữ dệt gấm vóc. Tháng hai âm lịch, vua cho đem hết gấm vóc của nước Tống ở trong kho ra may áo ban cho các quan. Nhà vua làm vậy để tỏ ý là từ nay vua sẽ dùng gấm vóc tự dệt, không dùng hàng nước Tống nữa.

Suốt một đời làm vua, Lý Thái Tông được ca ngợi là vị vua hiền, có nhiều công tích nhưng ông vẫn tự răn mình: “Trẫm là người ít đức, đứng đầu thần dân, dậy sớm thức khuya, lúc nào cũng lo sợ như lội vực sâu, chưa biết lấy đạo gì để thấu trời đất, lấy đức gì để kịp vua Nghiêu, vua Thuấn.”

Thấy các quan xử án làm nhiều người oan uổng, nhà vua giao cho triều thần soạn bộ luật cho rõ ràng, dễ hiểu, dễ thực hiện. Đó là bộ luật đầu tiên của nước ta.

Năm 1049, vua chiêm bao thấy Phật Bà Quan Âm ngồi trên tòa sen và dắt vua lên tòa. Tỉnh dậy, vua đem việc ấy bàn với triều đình rồi cho xây một ngôi chùa hình tòa sen đặt trên một cột đá ở giữa hồ sen. Đó là Chùa Một Cột ở Thủ đô Hà Nội ngày nay.